Mooi hè, al die vuurpijlen met de jaarwisseling. Ooohhh en aaahhh! Bam, baf, knal! Alleen: de vogels vinden het niet zo leuk. Die vliegen in de eerste seconden van het jaar massaal de lucht in, om te ontsnappen aan ons vermaak. Dat put ze behoorlijk uit, weet onderzoeker Bart Hoekstra van de Universiteit van Amsterdam.
-Beluister de podcast (klik op pijl) en lees verder onder de audio-
Radarbeelden
Normaal zijn vogels voorzichtig met hun energie. Ze doen niet zoveel, anders dan rusten en foerageren. “Tot we om twaalf uur vuurwerk gaan afsteken”, zegt Hoekstra. “We doen onderzoek met de weerradar. Direct na het vuurwerk zien we de radar overal in Nederland oplichten. Miljoenen vogels vliegen dan verschrikt de lucht in.”
-Lees verder onder de foto-

Vooral over grotere vogels, zoals ganzen, eenden en meeuwen, is het één en ander bekend door het onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. “Die vogels vliegen ’s nachts normaal gesproken alleen om naar gebieden te gaan waar ze eten, en dan niet hoger dan honderd meter. Bij het vuurwerk vliegen ze wel tot zeshonderd meter. Een uur lang vliegen ze in paniek rond. Dat is lang, als je weet dat ze normaal maar een paar minuten vliegen. We weten van ganzen dat ze tot elf dagen na het vuurwerk extra eten, en dat suggereert dat ze last hebben van die vlucht.”
Stress in nestkastjes
Hoe zit het dan met de kleine vogels in de Radiotuin, zoals mezen en mussen? Kleine vogels reageren niet door weg te vliegen zegt Hoekstra. Wel is uit Duits onderzoek bekend dat vogels in nestkastjes wakker worden en gestresst raken. Urenlang hebben ze een verhoogde hartslag.
-Lees verder onder het kader-
>>> Bekijk beelden van de weerradar. Je kunt verschillende jaren aanklikken van de weerradar in Den Helder, Herwijnen, Jabbeke (B), Helchteren (B) en Wideumont (B)
De vogelvlucht tijdens vuurwerk zie je elk jaar. “Dat is ook logisch. Vogels kunnen zich wel een beetje aanpassen aan de mens, maar dan moet hun gedrag voorspelbaar zijn. Met oud-en-nieuw is dat er niet. Vogels weten niet wanneer het oudjaar is.”
Een deel van de vogels blijft na het vuurwerklawaai op de plek waar ze al waren. Maar er zijn ook soorten die naar een andere plek gaan niet die winter niet meer terugkeren.

